




{"id":2840,"date":"2018-07-17T09:20:17","date_gmt":"2018-07-17T09:20:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/?p=2840"},"modified":"2018-07-17T09:20:17","modified_gmt":"2018-07-17T09:20:17","slug":"klasyfikacja-i-diagnostyka-rzadkich-chorob-wrodzonych-wad-metabolizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/2018\/klasyfikacja-i-diagnostyka-rzadkich-chorob-wrodzonych-wad-metabolizmu\/","title":{"rendered":"Klasyfikacja i diagnostyka rzadkich chor\u00f3b \u2013 wrodzonych wad metabolizmu"},"content":{"rendered":"<p>Temat omawiam na podstawie artyku\u0142u w <a href=\"https:\/\/podyplomie.pl\/mt\/categories\/1823\">Medical Tribune nr 5 maj 2018<\/a> str 54-57-\u201e<strong>Noworodek z wrodzon\u0105 wad\u0105 metabolizmu<\/strong>\u201d- Monika Stelmach rozmawia z dr hab. prof. nadzw. PUM Mari\u0105 Gi\u017cewsk\u0105 z Kliniki pediatrii, Endokrynologii, Diabetologii Chor\u00f3b Metabolicznych i Kardiologii Wieku Rozwojowego PUM oraz artyku\u0142 tak\u017ce w Medical Tribune \u201e<strong>Odyseja diagnostyczna<\/strong>\u201d str. 50-53 \u2013 wywiad Anny Hucko z dr hab. prof. nadzw. Jolant\u0105 Sykut-Cegielsk\u0105, konsultantem krajowym w dziedzinie pediatrii metabolicznej, kierownikiem Kliniki Wrodzonych Wad Metabolizmu i Pediatrii IMiD w Warszawie.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/?attachment_id=2794\" rel=\"attachment wp-att-2794\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter  wp-image-2794\" src=\"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/zebra.jpg\" alt=\"\" width=\"207\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/zebra.jpg 835w, https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/zebra-300x253.jpg 300w, https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/zebra-768x648.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 207px) 100vw, 207px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u201eWrodzone wady metabolizmu (WWM) to uwarunkowane mutacjami pojedynczych gen\u00f3w zaburzenia w przebiegu\u00a0 proces\u00f3w biochemicznych zachodz\u0105cych w ustroju. Definicja ta odr\u00f3\u017cnia WWM od schorze\u0144 metabolicznych uwarunkowanych wielogenowo lub \u015brodowiskowo, takich jak cukrzyca czy hiperlipidemia\u201d.\u00a0 Pojawiaj\u0105 si\u0119 one <a href=\"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/?page_id=1962\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">rzadko<\/a>, czyli nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c 5\u00a0 razy na 10 tysi\u0119cy urodze\u0144.<\/p>\n<p>Klasyfikacja WWM (wed\u0142ug prof. Jean-Marie Saudubraya):<\/p>\n<ol>\n<li>choroby, kt\u00f3re przebiegaj\u0105 z objawami zespo\u0142u zatrucia (intoksykacji),<\/li>\n<li>choroby z zaburzeniami proces\u00f3w energetycznych,<\/li>\n<li>choroby z zaburzeniami metabolizmu du\u017cych moleku\u0142<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Klasyfikacja WWM z uwzgl\u0119dnieniem potencjalnych mo\u017cliwo\u015bci terapeutycznych w stanach nag\u0142ych (Wg PREITSCH v. ET Al.<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"633\"><strong>1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>WWM PRZEBIEGAJ\u0104CE Z OBJAWAMI ZESPO\u0141U ZATRUCIA NP.:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia cyklu mocznikowego,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Aminoacidopatie: tyrozynemia, choroba syropu klonowego, fenyloketonuria<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wrodzone kwasice organiczne<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Niekt\u00f3re zaburzenia b-oksydacji kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, np. deficyt LCHAD,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia metabolizmu cukr\u00f3w: galaktozemia, wrodzona nietolerancja fruktozy<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\"><strong>2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>WWM Z OBNI\u017bON\u0104 TOLERANCJ\u0104 NA G\u0141ODZENIE, NP.:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Glikogenozy<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia glukoneogenezy,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia b-oksydacji kwas\u00f3w t\u0142uszczowych,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia ketogenezy i ketolizy<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Deficyt transportera karnityny,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hiperinsulizm<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\"><strong>3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>WWM Z ZABURZENIAMI WEWN\u0104TRZMITOCHONDRIALNEGO TWORZENIA ENERGII, NP.:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Niedob\u00f3r kompleksu dehydrogenazy pirogronianu,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaburzenia czynno\u015bci \u0142a\u0144cuch oddechowego<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\"><strong>4.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>WWM Z ZABURZENIAMI NEUROTRANSMISJI, NP.:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Drgawki pirydoksyno (witamino-B6) zale\u017cne,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Drgawki odpowiadaj\u0105ce na fosforan pirydoksyny lub kwas foliowy<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\"><strong>5.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>WWM Z OGRANICZONYMI MO\u017bLIWO\u015aCIAMI TERAPEUTYCZNYMI W SANACH NAG\u0141YCH DEKOMPENSACJI METABOLICZNEJ, NP.:<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"633\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nietoksyczna hiperglicynemia,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Deficyt oksydazy siarczynowej,<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Inne (poza typem A) formy deficytu kofaktora molibdenowego<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>Kiedy podejrzewa\u0107 WWM:<\/strong><\/p>\n<p>Wywiad rodzinny:<\/p>\n<p>&#8211; zgony dzieci w rodzinie z podobnymi objawami lub zgony o nieustalonej etiologii<\/p>\n<p>&#8211; w rodzinie epizody ALTE (ostre epizody zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu)<\/p>\n<p>&#8211; wyst\u0119powanie u dziecka jakichkolwiek zaburze\u0144 napadowych (niekoniecznie padaczkowych- w tym lekoopornych)<\/p>\n<p>&#8211; op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j dziecka bez jasnej przyczyny<\/p>\n<p>Dane z wywiadu i badania przedmiotowego nie s\u0105 specyficzne, nie mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 jednego flagowego objawu (np. makrocefalia mo\u017ce, ale nie musi by\u0107 WWM)<\/p>\n<p>Najcz\u0119stsze <strong>b\u0142\u0119dne rozpoznania zamiast WWM<\/strong> to:<\/p>\n<ul>\n<li>sepsa (gdy objaw kliniczny j\u0105 przypomina lub jest objawem intoksykacji)<\/li>\n<li>M\u00f3zgowe pora\u017cenie dzieci\u0119ce w postaci wiotkiej lub dystonicznej w przypadku dzieci bez \u017cadnego obci\u0105\u017cenie oko\u0142oporodowego, kt\u00f3re uzyska\u0142y 10 punkt\u00f3w w skali Apgar (wiotko\u015b\u0107 i dystonia s\u0105 objawami wielu wrodzonych wad metabolizmu zwi\u0105zanymi np. z zaburzeniami mitochondrialnymi lub neurotransmiterowymi.<\/li>\n<li>Pylorostenoza \u2013 u dzieci wymiotuj\u0105cych<\/li>\n<li>Wrodzona wada serca \u2013 dzieci m\u0119cz\u0105 si\u0119 przy jedzeniu<\/li>\n<li>Krytycznie powinno si\u0119 te\u017c ocenia\u0107 rozpoznania zaka\u017cenia wewn\u0105trzmacicznego lub urazu oko\u0142oporodowego \u2013 o ile nie s\u0105 one potwierdzone<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Sytuacje prowokuj\u0105ce ujawnienie si\u0119 choroby<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li>Nawet niegro\u017ane infekcje<\/li>\n<li>Dekompensacja kliniczna w przed\u0142u\u017conym g\u0142odzeniu. Np. przy biegunce rotawirusowej, zapaleniu ucha, anginie (tak sytuacja mo\u017ce by\u0107 zagro\u017ceniem \u017cycia u dziecka np. z acyduri\u0105 metylomalonow\u0105 lub deficytem MCAD, lub hiperamonemi\u0105 pierwotn\u0105)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Specyficzny zapach pacjent\u00f3w z WWM<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"310\"><strong>WRODZONY B\u0141\u0104D METABOLIZMU \u2013 ZAPACH MOCZU<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">Kwasica glutarowa t. II \u2013 spoconych n\u00f3g<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">Choroba syropu klonowego \u2013 syropu klonowego<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">Fenyloketonuria \u2013 st\u0119ch\u0142y mysi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">Tyrozynemia \u2013 kapu\u015bciany, zje\u0142cza\u0142y<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">Cystynuria \u2013 siarki<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"310\">3-metylokrotonyloglicynuria deficyt wielu karboksylaz- moczu kocura<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Badania przesiewowe WWM<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Badania podstawowe:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Morfologia krwi ( mo\u017cliwa niedokrwisto\u015b\u0107, trombocytopenia, leukopenia)<\/li>\n<li>Gospodarka kwasowo-zasadowa (podwy\u017cszenie luki anionowej w acyduriach alkaloza oddechowa w hiperamonemiach),<\/li>\n<li>St\u0119\u017cenie glukozy (mo\u017cliwa zar\u00f31.no hipo- jak i hiperglikemia),<\/li>\n<li>jonogram w surowicy krwi (hipokacemia),<\/li>\n<li>podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie amoniaku (wa\u017cny czas od pobrania krwi do przeprowadzenia oznaczenia),<\/li>\n<li>podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie kwasu mlekowego (zaka\u017cenie, niedotlenienie, pobranie krwi w niepokoju dziecka mog\u0105 da\u0107 istotne podwy\u017cszenie kwasu mlekowego),<\/li>\n<li>badanie funkcji w\u0105troby,<\/li>\n<li>badanie og\u00f3lne moczu (ketonuria w acyduriach organicznych, objawy uszkodzenia cewek proksymalnych \u2013 zesp\u00f3\u0142 Fanconi-de Toni-Debre w galaktozemii, tyrozynemii, fruktozemii, o ile do diety w p\u00f3\u017aniejszym wieku do\u0142\u0105czona jest fruktoza).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2.<strong>Badania specjalistyczne w kierunku WWM:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>profil acylokarnityn w suchej kropli krwi metod\u0105 MS\/MS (tandemowa spektrometria mas)<\/li>\n<li>profil kwas\u00f3w organicznych w moczu metod\u0105 chromatografii gazowej sprz\u0119\u017conej z spektrometri\u0105 mas (GS-MS),<\/li>\n<li>aminogram osocza i p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego,<\/li>\n<li>st\u0119\u017cenie neurotransmiter\u00f3w w p\u0142ynie m\u00f3zgowo-rdzeniowym,<\/li>\n<li>inne \u2013 w zale\u017cno\u015bci od potrzeb<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Badania genetyczne: kariotyp, inne:<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>4.<strong>Badania po \u015bmierci dziecka<\/strong><\/p>\n<p>Po zgonie pobra\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>mocz GC MS (jak najwi\u0119cej)<\/li>\n<li>surowic\u0119, osocze (2-2,5 ml)<\/li>\n<li>p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy (0,5-1ml)<\/li>\n<li>kropl\u0119 krwi i \u017c\u00f3\u0142ci na bibu\u0142\u0119 do bada\u0144 przesiewowych<\/li>\n<li>czasami fragment sk\u00f3ry do hodowli fibroblast\u00f3w<\/li>\n<li>krew pe\u0142n\u0105 (ok. 10 ml) do ewentualnej izolacji DNA<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ustalenie przyczyny \u015bmierci dziecka pozwoli rodzinie \u015bwiadomie zdecydowa\u0107 o prokreacji w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Badanie suchej kropli krwi metod\u0105 tandemowej spektrometrii mas pozwala na podejrzenie 26 wrodzonych wad metabolizmu spo\u015br\u00f3d ponad <strong>tysi\u0105ca istniej\u0105cych wrodzonych wad metabolizmu.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temat omawiam na podstawie artyku\u0142u w Medical Tribune nr 5 maj 2018 str 54-57-\u201eNoworodek z wrodzon\u0105 wad\u0105 metabolizmu\u201d- Monika Stelmach rozmawia z dr hab. prof. nadzw. PUM Mari\u0105 Gi\u017cewsk\u0105 z Kliniki pediatrii, Endokrynologii, Diabetologii Chor\u00f3b Metabolicznych i Kardiologii Wieku Rozwojowego &hellip; <a href=\"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/2018\/klasyfikacja-i-diagnostyka-rzadkich-chorob-wrodzonych-wad-metabolizmu\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,22,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2840"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2841,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions\/2841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}