{"id":1882,"date":"2015-02-15T11:51:33","date_gmt":"2015-02-15T11:51:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/?p=1882"},"modified":"2015-02-15T18:59:51","modified_gmt":"2015-02-15T18:59:51","slug":"wizualizacja-mapy-mysli-w-diagnostyce-trudnych-przypadkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/2015\/wizualizacja-mapy-mysli-w-diagnostyce-trudnych-przypadkow\/","title":{"rendered":"Wizualizacja, mapy my\u015bli w diagnostyce trudnych przypadk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

W mojej diagnostyce trudnych przypadk\u00f3w chorobowych<\/a> cz\u0119sto pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 wizualizacj\u0105, mapami my\u015bli oraz algorytmami. Takie podej\u015bcie pozwala mi wykry\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3rych nie uwzgl\u0119dniono w typowych algorytmach, a s\u0105 wa\u017cne dla danego chorego. Prowadz\u0119 analiz\u0119 od podstaw (czasem od gen\u00f3w). U\u0142atwia mi to te\u017c tworzenie listy bada\u0144 diagnostycznych niezb\u0119dnych dla danego pacjenta.<\/p>\n

W pierwszej kolejno\u015bci to zbieram wywiad i badam pacjenta. Nast\u0119pnie \u2013 umieszczam na rysunkach lokalizacj\u0119 i rodzaj objaw\u00f3w chorobowych<\/strong>.<\/p>\n

Nast\u0119pnym krokiem jest narysowanie uk\u0142ad\u00f3w i narz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rych nieprawid\u0142owa praca mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na rozw\u00f3j objaw\u00f3w chorobowych. Potem rysuj\u0119e schematy, kt\u00f3re obrazuj\u0105 fizjologiczne funkcje organizmu, a kt\u00f3rych zaburzenie mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na objawy chorobowe (wykorzysta\u0107 ju\u017c istniej\u0105ce rysunki i algorytmy, atlasy)<\/p>\n

Teraz nanosz\u0119 na map\u0119 my\u015bli po np. prawej stronie , wszystkie objawy chorobowe i schematy fizjologii i anatomii organizmu, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z wizualizacji.<\/p>\n

Do ka\u017cdego objawu dopasowuj\u0119 algorytm diagnostyczny wg EBM, lub nawet kilka innych algorytm\u00f3w dost\u0119pnych w innych podr\u0119cznikach (pozwala to czasem wykry\u0107 inne jednostki chorobowe).<\/p>\n

W tym miejscu dodaj\u0119 tak\u017ce w\u0142asne spostrze\u017cenia, wyniki wyszukiwania w pi\u015bmiennictwie i internetowych bazach danych jakie jeszcze jednostki chorobowe mog\u0105 by\u0107 odpowiedzialne za dane objawy chorobowe. Komputerowa mapa my\u015bli pozwala tak\u017ce na gromadzenie link\u00f3w do stron internetowych, zdj\u0119\u0107 (w tym i zdj\u0119\u0107 pacjent\u00f3w) i wa\u017cnych artyku\u0142\u00f3w na dany temat.<\/p>\n

W tym samym miejscu mapy zapisuj\u0119 pytania nasuwaj\u0105ce si\u0119 podczas tworzenia mapy my\u015bli (np.: \u201ea co je\u015bli jest to\u2026np. t\u0119\u017cyczka a nie padaczka, czy skurcze mi\u0119\u015bni innego pochodzenia? lub czy jest to zatkanie przewodu \u017c\u00f3\u0142ciowego przez kamie\u0144, czy ucisku z zewn\u0105trz \u2013 np. nowotw\u00f3r?)\u201d) , kt\u00f3re wykraczaj\u0105 poza algorytmy a nasuwaj\u0105 si\u0119 nam podczas wizualizacji lub przedefiniowania problemu. Te pytania by\u0107 mo\u017ce by nie pad\u0142y, gdyby nie wizualizacja.<\/p>\n

Wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenie, \u017ce im wi\u0119cej zgromadz\u0119 celowanych informacji, tym b\u0119d\u0119 mia\u0142 wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci do wykrycia tego co by\u0107 mo\u017ce umkn\u0119\u0142o algorytmom, a tak\u017ce pojawia si\u0119 szansa na niekonwencjonalne spojrzenie na dany przypadek chorobowy.<\/p>\n

Na ko\u0144cu ka\u017cdego algorytmu powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 prawdopodobne jednostki chorobowe (niekoniecznie jedna) wraz z panelem bada\u0144 niezb\u0119dnych do ich ustalenia<\/span>. Te zestawy bada\u0144 przenosz\u0119 na lew\u0105 stron\u0119 mapy<\/strong> \u2013 tu dziel\u0119 je na badania np. laboratoryjne, radiologiczne, czynno\u015bciowe itp. Ka\u017cdemu badaniu nadaj\u0119 rang\u0119 w<\/strong> zale\u017cno\u015bci od jego wagi w diagnostyce (na ile jest to bezpieczne badanie, dost\u0119pne cenowo, z jakim prawdopodobie\u0144stwem pozwoli nam postawi\u0107 rozpoznanie, jego czu\u0142o\u015b\u0107 i swoisto\u015b\u0107, jakie jest prawdopodobie\u0144stwo danej choroby. Ja stosuj\u0119 kategori\u0119 numeryczn\u0105 np. nr 1 a je\u015bli w tej grupie jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne badanie dodaj\u0119 wykrzyknik np. 1!<\/strong> Nast\u0119pnie badania przenosz\u0119 na skierowania<\/strong>. Pacjent w ten spos\u00f3b otrzymuje pe\u0142ny zestaw bada\u0144 niezb\u0119dny we wst\u0119pnej diagnostyce. W zale\u017cno\u015bci od stanu pacjenta, dost\u0119pno\u015bci do laboratorium, zasob\u00f3w pieni\u0119\u017cnych mo\u017ce przeprowadzi\u0107 od razu pe\u0142n\u0105 diagnostyk\u0119, lub roz\u0142o\u017cy\u0107 j\u0105 na kilka tur, licz\u0105, \u017ce ju\u017c te najbardziej prawdopodobne jednostki chorobowe zostan\u0105 wykryte w pierwszej turze.<\/p>\n

Zobrazuj\u0119 to np. w diagnostyce chorego z zaburzeniami o typie ataksji ko\u0144czyn dolnych, dodatni\u0105 uczulon\u0105 pr\u00f3b\u0105 Romberga, rozpoznan\u0105 wcze\u015bniej niedokrwisto\u015bci\u0105 z\u0142o\u015bliw\u0105 i niedoborem witaminy B12 i rozpoznanym uszkodzeniem sznur\u00f3w tylnych rdzenia kr\u0119gowego ( ale do tego rozpoznania nie pasuje brak zaburze\u0144 czucia g\u0142\u0119bokiego, by\u0142y tylko niewielkimi zaburzenia wibracji). Chora skar\u017cy\u0142a si\u0119 na uczucie, jakby chodzi\u0142a w butach narciarskich i ma zmiany o typie obrz\u0119ku palc\u00f3w obu r\u0105k z ich zaczerwienieniem, bez objawu Raynauda.<\/p>\n

Postawi\u0142em sobie pytanie, czy jest to schorzenie neurologiczne (a je\u015bli tak, to jakie) czy u pod\u0142o\u017ca le\u017c\u0105 inne choroby np. rzs daj\u0105cy zmiany stawowe i obrz\u0119ki okolicznych tkanek. Diagnostyka musi wyj\u015b\u0107 poz algorytmy neurologiczne i szuka\u0107 innych przyczyn.<\/p>\n

Zbieram wywiad i badam pacjenta. Nast\u0119pnie \u2013 umieszczam na rysunkach lokalizacj\u0119 i rodzaj objaw\u00f3w chorobowych<\/strong>.<\/p>\n

\"Pacjent<\/a><\/p>\n

Kolejny\u00a0 rysunek i analiza pokazuje, \u017ce zaburzenia chodu mog\u0105 odpowiada\u0107 elementy \u0142uku odruchowego i oun, ale tak\u017ce usytuowanie receptor\u00f3w w tkance sk\u00f3ry , staw\u00f3w, mi\u0119\u015bni \u2013 a przez to zmiany w tych tkankach niezale\u017cnie od uszkodzenia uk\u0142adu nerwowego. Ponadto zmiany stawowe, uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia i unaczynienie krwiono\u015bne i limfatyczne uk\u0142adu nerwowego. Ponadto zaburzenia metaboliczne, elektrolitowe , czy zmiany stawowe.<\/p>\n

 <\/p>\n

Rysunek wykonany odr\u0119cznie pozwala szybko pracowa\u0107, nie jest wa\u017cna jego estetyka graficzna, ani zdolno\u015bci plastyczne lekarza – liczy si\u0119 tylko skuteczno\u015b\u0107 i funkcjonalno\u015b\u0107. Potem mo\u017cna go zeskanowa\u0107, lub upi\u0119kszy\u0107 graficznie – je\u015bli chce si\u0119 prezentowa\u0107 to np. pacjentowi – nawet w power poincie.<\/p>\n

\"Neurologia-moj<\/a>Nast\u0119pnie analizuj\u0119 poszczeg\u00f3lne uk\u0142ady, pod k\u0105tem mo\u017cliwych miejsc uszkodzenia -wykorzystuje gotowe schematy naukowe np. z ksi\u0105\u017cki Geraint Fuller – Badanie neurologiczne – to proste (PZWL 1995)<\/p>\n

\"poziomy<\/a><\/p>\n

Potem jeszcze bardziej drobiazgowa diagnostyka – jak przebiegaj\u0105 drogi czuciowe – czucie g\u0142\u0119bokie\u00a0 (kolejny schemat z tej samej ksi\u0105\u017cki)<\/p>\n

\"droga<\/a>\"czucie-interpretacja-2\"<\/a><\/p>\n

oraz jak jest unaczyniony rdze\u0144 kr\u0119gowy w obr\u0119bie tych sznur\u00f3w, gdzie mo\u017ce by\u0107 uszkodzenie i jak go szuka\u0107\u00a0 (przydatne ryciny z atlasu David L.Felten, Rafa\u0142 J\u00f3zefowicz – Atlas neuroanatomii i neurofizjologii Nettera” Urban & Parner 2007)<\/p>\n

\"unaczynienie<\/a>\"unaczynienie<\/a><\/p>\n

\"unaczynienie<\/a><\/p>\n

Teraz tworz\u0119 map\u0119 my\u015bli i przenosz\u0119 na ni\u0105 zebrane informacje po stronie prawej.<\/p>\n

Nast\u0119pnie dodaj\u0119 algorytmy – m. inn. z ksi\u0105\u017cki “Wywiad lekarski oparty na zasadach EBM” L. Tirney, M. C. Henderson – PZWL oraz “Diagnostyka r\u00f3\u017cnicowa w neurologii” – M. Mumenthaler, C. Bassetti, C. Daetwyler (Urban i Partner-2009), R.D. Collins-“Algorytmy objaw\u00f3w klinicznych” Medipage 2010).<\/p>\n

Potem po stronie lewej mapy (\u015brodek stanowi pole z napisem\u00a0 Pacjent XY) – wypisuj\u0119 badania do wykonania (ze wzgl\u0119d\u00f3w graficznych wiele element\u00f3w maty jest “zwini\u0119te”<\/p>\n

\"mapa<\/a><\/p>\n

Teraz z mapy wybieram badania i nadaj\u0119 im hierarchiczn\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107 (numer i wykrzyknik np 1!) i umieszczam na skierowaniu na badania (czasem podaj\u0119 te\u017c od razu nr badania w danym laboratorium, kt\u00f3re polecam).<\/p>\n

\"zlecenia<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W mojej diagnostyce trudnych przypadk\u00f3w chorobowych cz\u0119sto pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 wizualizacj\u0105, mapami my\u015bli oraz algorytmami. Takie podej\u015bcie pozwala mi wykry\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3rych nie uwzgl\u0119dniono w typowych algorytmach, a s\u0105 wa\u017cne dla danego chorego. Prowadz\u0119 analiz\u0119 od podstaw (czasem od gen\u00f3w). U\u0142atwia … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,17,4,5,16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1882"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1904,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1882\/revisions\/1904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-mamczur.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}